Bodywork & +R: geen voorbeloningen asjeblieft

DSC01462-1

Inhoudsopgave

In Positief Paard Community staan blogs van mensen die actief bezig zijn met paardenwelzijn! De blogs gaan over o.a. het trainen met positieve bekrachtiging, natuurlijke huisvesting, enrichment en het voerbeleid van je paard. In deze blog kijken we samen met Jolien Dalenberg naar het combineren van een osteopaat/masseur met positieve bekrachtiging. Is het handig om te voeren tijdens de behandeling? 

Het gebeurt me regelmatig dat ik tijdens de mestrondes Floortje uitgebreid sta te kriebelen. Ze schuift tegen me aan, trekt gekke bekken en is ultiem aan het genieten. Maar wanneer we trainen, heeft ze opeens geen behoefte meer aan aanrakingen. En ik hoor masseurs en osteopaten regelmatig klagen wanneer ik weer met brokjes aankom. “Ze let dan alleen op jou.” En die aanrakingen? Ze laat liever zien hoe goed ze de targetstick kan touchen. 

Jolien staat aan de andere kant en behandelt als bodyworker veel verschillende paarden. In haar klantenbestand zitten ook steeds meer +R paarden. Paarden die gewend zijn een stem te hebben en getraind te worden met voerbeloningen. Hoe denkt zij over het combineren van +R en bodywork?  

Wat is bodywork?

Door Bodywork nodigt Jolien paarden uit om contact te maken met hun eigen lichaam en om weer veiligheid en ontspanning te ervaren.  Zo vertelt Jolien dat ze gebruikt maakt van hele zachte technieken om zo in gesprek te gaan met het paard over zijn lijf. Waar zit spanning? Wat voelt fijn? Hoeveel druk kan en wil het paard verdragen? Door de aandacht op een zachte manier naar het lijf te brengen, nodigt Jolien paarden uit om zélf spanning los te laten.

Jolien: “Door mijn kennis van anatomie en biomechanica kan ik via omwegen toch bij moeilijke plekken komen. Als het niet direct kan, lukt het indirect vaak wel. Een goed voorbeeld is het hoofd. Dat is al een kwetsbare plek voor veel paarden. Zeker als er spanning is. Dan is de directe aanpak vaak niet fijn. Heel vaak lukt het dan via de achterhand of benen wel en mag ik later alsnog aan het hoofd zitten.”

Emoties bij je paard

Goed, terug naar de emoties en het bijbehorende gedrag van je paard. Om beter te begrijpen waarom je paard op een bepaalde manier reageert, nemen we je mee in de 7 basis emoties van neurowetenschapper Jaak Panksepp. Tijdens zijn onderzoek ontdekte hij dat er  emoties zijn die alle zoogdieren (inclusief mensen) en veel vogels voorkomen. Deze 7 emoties worden door Jaak vooral beschreven als emotionele systemen met gevoelens, gedragingen, neurotransmitters en hormonen. Om die reden worden ze ook met hoofdletter geschreven, zo blijven ze herkenbaar. 

De 7 basis emoties zijn: Seeking, Care, Play, Lust, Grief/Panic, Fear en Rage. 

Om te voorkomen dat je na deze blog 3 dagen nodig hebt om bij te komen van alle informatie – en we onze paarden ook in stapjes trainen – bespreken we in deze blog enkel de belangrijkste basis emoties die je vaak bij clicker getrainde paarden terug ziet.

Seeking

Het Seeking systeem is erg belangrijk voor overleving van je paard. Het zorg ervoor dat hij opzoek gaat naar noodzakelijke oplossingen, zoals het vinden van voedsel, water, schuilplaatsen, vrienden en seksuele partners. 

Maar het vinden van oplossingen hoeft niet altijd te gaan over het voortbestaan van een dier. Ook tijdens het clickertrainen is dit mechanisme actief!

Belangrijkste neurotransmitter: Dopamine

Vergelijkbaar met: Ga je graag naar een escape room? Dat is dé plek waar je het Seeking mechanisme aanschiet. Je bent opzoek naar oplossingen en juist dat zoeken maakt je enthousiast. Hieronder valt bijvoorbeeld ook puzzelen of het zoeken naar de ideale vakantie (of een lekker gerecht). 

Artikel: Gele, uitschuifbare, lichtgewicht targetstick tot 1,2m. Clickertraining, +R training, targettraining met paard

Care

Dit emotionele systeem zorgt voor veiligheid en geborgenheid. Het geeft een fijn gevoel en menselijke onderzoekssubjecten geven aan zich tevreden en fijn te voelen.

Hormomen: Endorfinen (bij mensen ook wel het knuffelhormoon genoemd), oxytocine en prolactine. 

Vergelijkbaar met: Knuffelen, zorgen voor een ander en iemand erg lief hebben. Het mooiste voorbeeld is het warme gevoel tussen een merrie en haar veulen. 

Play

Spelen, plezier en social; dat is waar dit emotionele systeem vooral voor staat. 

Neurotransmitters: Endogene (dus lichaamseigen) opioïden en cannabinoïden

Voorbeeld: Spelende kinderen, honden die graag touwtrekken of elkaar omstebeurt kwispelend achtervolgen of ruinen die wat happerig en springerig met elkaar omgaan. 

Gaan bodywork & positieve bekrachtiging samen?

Wanneer eigenaren hun paard trainen met positieve bekrachtiging tijdens de behandeling, zie je dat die paarden in het Seeking systeem zitten. Ze staan ‘aan’ en zijn opzoek naar een oplossing. Voor Jolien is dat niet de ideale situatie. Tijdens een behandeling ziet ze paarden het liefste in Care, een rustige emotie waarbij paarden kunnen genieten van rustige aanrakingen. Zelf kan ik me dat ook wel voorstellen. Ik vind het heerlijk wanneer iemand me zacht aanraakt, maar daar zit ik totaal niet op te wachten tijdens een escape room. En zo kan het voor je paard net zo zijn. 

Jolien: “Zou ik het paard middels R+ uitleggen wat ik van hem wil, is het brein toch steeds wat in de dóe modus. Tuurlijk kun je een paard leren om ontspannen stil te staan. Veel R+ trainers maken veelvuldig gebruik van Standing Still, Facing Forward. Toch denk ik dat daar andere neurotransmitters een rol spelen dan wanneer we het hebben over CARE.”

En ook is de ene aanraking de andere aanraking niet. Er zijn paarden die groomen door een mens fantastisch vinden. “Maar als ik kom met zacht Bodywork, reageren ze soms afwijzend,” vertelt Jolien. Groomen lijkt op de één of andere manier minder diep te gaan. Het vraagt minder kwetsbaarheid van het paard. Het is ook meer een gezamenlijke áctie. Als ik enkel mijn hand ergens neer leg, is het paard toch meer aan het ondergaan. 

Geen puzzels tijdens de behandeling

Het trainen met positieve bekrachtiging zorgt ervoor dat paarden over het algemeen uit hun schulp krijgen en meer een stem hebben. Dat maakt de communicatie tussen Jolien en het paard vaak makkelijker. Het dier communiceert namelijk terug. Maar het integreren van clickertraining,  stimuleert Seeking. Je paard gaat aan, focust en is opzoek naar een oplossing. Terwijl je eigenlijk wil dat je paard nog net niet indut in het zonnetje. Het is een ander verhaal als feedback van het paard minder belangrijk is. Sommige behandelaars kunnen prima hun ding doen, terwijl het paard met iets anders bezig is. Met de heel zachte technieken, die toch meer gericht zijn op het “gesprek” over het lichaam, is dat minder wenselijk.

Zo komt je paard in Care

Goed, trainen met voerbeloningen is dus wellicht niet ideal voor de behandeling. Maar hoe zorg je ervoor dat je paard in Care komt en niet blijft zoeken naar oplossingen en beloningen?

Tips van Jolien

1) Kies een gunstig tijdstip, liefst een tijd waarop je paard vaak al kiest om een dutje te doen. Een paard moeten behandelen op deze manier tijdens voertijd, of wanneer de paarden naar buiten gaan, is eigenlijk gedoemd te mislukken.

2) Zorg dat hij voldaan is. Gegeten heeft en gedronken. Zo is het Seeking systeem minder belangrijk.

3) Ga van tevoren al niet te veel prutsen en knuffelen met je paard. Doe je dat wel, loop je het risico dat het Care systeem als het ware even verzadigd is en dat je paard tijdens de behandeling eigenlijk meer zin heeft in iets anders.

Jolien Dalenberg

Jolien is een gedragstrainer en bodyworker voor paarden. Ze helpt eigenaren goed naar hun paard te leren kijken, zowel fysiek als mentaal.

All Posts

Je kan Jolien hier volgen op Instagram: 

Geïnspireerd door deze blog? Dan zou ik het super tof vinden als je hem wilt delen met vrienden!

Interessant leesvoer:

Alles over deze blog:

Inhoudsopgave

Blog categorieën:

Meer over de auteur:

Net binnen & uitgepakt:

Blogs

Alles over clickertraining, de leertheorie en de emoties van je paard!

Agenda

In deze agenda vindt je alle +R evenementen in Nederland en België

Webshop

De place-to-be voor alle clicker producten. Nu online!

Community

Lezen en zien hoe andere mensen hun paarden trainen? Kijk rond in de +R community!

Blog categorieën: